Advanced search
1 file | 443.98 KB Add to list

Geen taal zonder effect : het herinneringsspoor en het waarnemingsteken

Author
Organization
Abstract
Deze tekst analyseert twee concepten die van in het begin voor Freud belangrijk zijn geweest in het komen tot een gearticuleerde conceptie van het psychisch apparaat: het herinneringsspoor en het waarnemingsteken. Er wordt beargumenteerd dat deze concepten getuigen van een ‘effect-logica’, waarbij de zogenaamde eerste tijd voorafgaand aan het effect alleen maar achteraf, in een beweging van terugkeer, van herneming, van herhaling, als zodanig kan aangewezen worden. Daarbij speelt het formeel aspect, onder de vorm van een neerslag die hetzij merkteken hetzij signaalteken kan zijn, een cruciale rol. Het is de formele neerslag, samen met de driftmatige inbedding ervan, die een terugkeer mogelijk en articulerend maken. Deze logica is gelijkelijk voor Freud en Lacan werkzaam, en wordt hierin parallel geplaatst met wat een transcendentale logica beoogt. De aandacht voor deze logica heeft voor gevolg dat de betekenis en het begrijpen, hoewel niet onbelangrijk, toch secundair zijn, en niet de focus van aandacht kunnen zijn in het theoretisch of praktisch opvatten van het psychisch systeem vanuit psychoanalytisch oogpunt. Deze tekst is een eerste stap en zal in een volgende tekst aangevuld worden door een analyse van het concept van voorstellingsrepresentant, dat logisch aansluit bij de vorige twee en later ondervangen wordt door de conceptuele triade van Lacan, RSI, reëel, symbolisch, imaginair.
Keywords
Freud, Lacan, herinneringsspoor, waarnemingsteken, drift, transcendentaal, herhaling, formaliseren, reëel, symbolisch, imaginair

Downloads

  • (...).pdf
    • full text (Published version)
    • |
    • UGent only
    • |
    • PDF
    • |
    • 443.98 KB

Citation

Please use this url to cite or link to this publication:

MLA
Van de Vijver, Gertrudis. “Geen Taal Zonder Effect : Het Herinneringsspoor En Het Waarnemingsteken.” PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN, vol. 38, no. 3, 2020, pp. 321–40.
APA
Van de Vijver, G. (2020). Geen taal zonder effect : het herinneringsspoor en het waarnemingsteken. PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN, 38(3), 321–340.
Chicago author-date
Van de Vijver, Gertrudis. 2020. “Geen Taal Zonder Effect : Het Herinneringsspoor En Het Waarnemingsteken.” PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN 38 (3): 321–40.
Chicago author-date (all authors)
Van de Vijver, Gertrudis. 2020. “Geen Taal Zonder Effect : Het Herinneringsspoor En Het Waarnemingsteken.” PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN 38 (3): 321–340.
Vancouver
1.
Van de Vijver G. Geen taal zonder effect : het herinneringsspoor en het waarnemingsteken. PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN. 2020;38(3):321–40.
IEEE
[1]
G. Van de Vijver, “Geen taal zonder effect : het herinneringsspoor en het waarnemingsteken,” PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN, vol. 38, no. 3, pp. 321–340, 2020.
@article{8676588,
  abstract     = {{Deze tekst analyseert twee concepten die van in het begin voor Freud belangrijk zijn geweest in het komen tot een gearticuleerde conceptie van het psychisch apparaat: het herinneringsspoor en het waarnemingsteken. Er wordt beargumenteerd dat deze concepten getuigen van een ‘effect-logica’, waarbij de zogenaamde eerste tijd voorafgaand aan het effect alleen maar achteraf, in een beweging van terugkeer, van herneming, van herhaling, als zodanig kan aangewezen worden. Daarbij speelt het formeel aspect, onder de vorm van een neerslag die hetzij merkteken hetzij signaalteken kan zijn, een cruciale rol. Het is de formele neerslag, samen met de driftmatige inbedding ervan, die een terugkeer mogelijk en articulerend maken. Deze logica is gelijkelijk voor Freud en Lacan werkzaam, en wordt hierin parallel geplaatst met wat een transcendentale logica beoogt. De aandacht voor deze logica heeft voor gevolg dat de betekenis en het begrijpen, hoewel niet onbelangrijk, toch secundair zijn, en niet de focus van aandacht kunnen zijn in het theoretisch of praktisch opvatten van het psychisch systeem vanuit psychoanalytisch oogpunt. Deze tekst is een eerste stap en zal in een volgende tekst aangevuld worden door een analyse van het concept van voorstellingsrepresentant, dat logisch aansluit bij de vorige twee en later ondervangen wordt door de conceptuele triade van Lacan, RSI, reëel, symbolisch, imaginair.}},
  author       = {{Van de Vijver, Gertrudis}},
  issn         = {{0771-5862}},
  journal      = {{PSYCHO-ANALYTISCHE PERSPECTIEVEN}},
  keywords     = {{Freud,Lacan,herinneringsspoor,waarnemingsteken,drift,transcendentaal,herhaling,formaliseren,reëel,symbolisch,imaginair}},
  language     = {{dut}},
  number       = {{3}},
  pages        = {{321--340}},
  title        = {{Geen taal zonder effect : het herinneringsspoor en het waarnemingsteken}},
  url          = {{https://www.psychoanalytischeperspectieven.be/vol-38-3-2020}},
  volume       = {{38}},
  year         = {{2020}},
}