Advanced search
1 file | 654.50 KB Add to list

Bewogen pauzes : Lijsten en lyriciteit in Michael Tophoffs 'Leeg te aanvaarden'

Nele Janssens (UGent)
Author
Organization
Abstract
Leeg te aanvaarden (1966), de tweede roman van Michael Tophoff, is in meerdere opzichten een onconventionele roman: van een duidelijke narratieve ontwikkeling is geen sprake, personages blijven vlakke figuren en lange zinnen maken plaats voor opsommingen van korte, vaak elliptische frasen. De Nederlandse literatuurkritiek verbindt die sobere stijl met de nouveau roman. Tegelijkertijd is Tophoffs roman lyrischer dan conventioneel proza. De meest opvallende tendensen in Leeg te aanvaarden zijn immers lyrisch, terwijl proza doorgaans hoofdzakelijk narratief is. In de terminologie die ik voorstel, behoren die tendensen tot een lyrische modus die in ieder genre kan voorkomen en verschillende vormen kan aannemen. Tophoff realiseert die lyriciteit in lijsten die korte beschrijvingen van eenvoudige percepties aaneenrijgen. Die lyrische lijsten geven Leeg te aanvaarden een rigide vorm, die tegelijkertijd invulmogelijkheden openlaat. Zowel lijsten als de lyrische modus zijn immers herkenbare structuren die hun semantische uitbreidbaarheid onderstrepen. Om de lyrische lijsten in de prozatekst van Tophoff te interpreteren, presenteer ik werkbare definities van lyriciteit en de lijst, die ik met elkaar in verband breng. De analyse van specifieke lyrische lijsten toont het betekenispotentieel én de veelvormigheid van lyriciteit als modus en de lijst als formele structuur. Zo heeft de tekst tegelijkertijd aandacht voor subjecten als herkenbare eenheden en voor hun onkenbaarheid. In Leeg te aanvaarden suggereren de lyrische lijsten dat er telkens iets aan registraties (van en door personages) ontsnapt. Aangezien eenheden nooit volledig te vatten zijn, moeten we ze leeg aanvaarden.
Keywords
Lyriciteit, Lyrisch proza, Michael Tophoff, Literaire lijsten

Downloads

  • (...).pdf
    • full text (Published version)
    • |
    • UGent only
    • |
    • PDF
    • |
    • 654.50 KB

Citation

Please use this url to cite or link to this publication:

MLA
Janssens, Nele. “Bewogen Pauzes : Lijsten En Lyriciteit in Michael Tophoffs ‘Leeg Te Aanvaarden.’” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE, vol. 127, no. 2–3, KANTL, 2017, pp. 165–94.
APA
Janssens, N. (2017). Bewogen pauzes : Lijsten en lyriciteit in Michael Tophoffs “Leeg te aanvaarden.” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE, 127(2–3), 165–194.
Chicago author-date
Janssens, Nele. 2017. “Bewogen Pauzes : Lijsten En Lyriciteit in Michael Tophoffs ‘Leeg Te Aanvaarden.’” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE 127 (2–3): 165–94.
Chicago author-date (all authors)
Janssens, Nele. 2017. “Bewogen Pauzes : Lijsten En Lyriciteit in Michael Tophoffs ‘Leeg Te Aanvaarden.’” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE 127 (2–3): 165–194.
Vancouver
1.
Janssens N. Bewogen pauzes : Lijsten en lyriciteit in Michael Tophoffs “Leeg te aanvaarden.” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE. 2017;127(2–3):165–94.
IEEE
[1]
N. Janssens, “Bewogen pauzes : Lijsten en lyriciteit in Michael Tophoffs ‘Leeg te aanvaarden,’” VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE, vol. 127, no. 2–3, pp. 165–194, 2017.
@article{8572306,
  abstract     = {Leeg te aanvaarden (1966), de tweede roman van Michael Tophoff, is
in meerdere opzichten een onconventionele roman: van een duidelijke
narratieve ontwikkeling is geen sprake, personages blijven
vlakke figuren en lange zinnen maken plaats voor opsommingen van
korte, vaak elliptische frasen. De Nederlandse literatuurkritiek verbindt
die sobere stijl met de nouveau roman. Tegelijkertijd is Tophoffs
roman lyrischer dan conventioneel proza. De meest opvallende
tendensen in Leeg te aanvaarden zijn immers lyrisch, terwijl proza
doorgaans hoofdzakelijk narratief is. In de terminologie die ik voorstel,
behoren die tendensen tot een lyrische modus die in ieder genre
kan voorkomen en verschillende vormen kan aannemen. Tophoff realiseert
die lyriciteit in lijsten die korte beschrijvingen van eenvoudige
percepties aaneenrijgen. Die lyrische lijsten geven Leeg te aanvaarden
een rigide vorm, die tegelijkertijd invulmogelijkheden openlaat.
Zowel lijsten als de lyrische modus zijn immers herkenbare structuren
die hun semantische uitbreidbaarheid onderstrepen. Om de lyrische
lijsten in de prozatekst van Tophoff te interpreteren, presenteer
ik werkbare definities van lyriciteit en de lijst, die ik met elkaar in
verband breng. De analyse van specifieke lyrische lijsten toont het
betekenispotentieel én de veelvormigheid van lyriciteit als modus en
de lijst als formele structuur. Zo heeft de tekst tegelijkertijd aandacht
voor subjecten als herkenbare eenheden en voor hun onkenbaarheid.
In Leeg te aanvaarden suggereren de lyrische lijsten dat er telkens
iets aan registraties (van en door personages) ontsnapt. Aangezien
eenheden nooit volledig te vatten zijn, moeten we ze leeg aanvaarden.},
  author       = {Janssens, Nele},
  issn         = {0770-786X},
  journal      = {VERSLAGEN EN MEDEDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR NEDERLANDSE TAAL- EN LETTERKUNDE},
  keywords     = {Lyriciteit,Lyrisch proza,Michael Tophoff,Literaire lijsten},
  language     = {dut},
  number       = {2-3},
  pages        = {165--194},
  publisher    = {KANTL},
  title        = {Bewogen pauzes : Lijsten en lyriciteit in Michael Tophoffs 'Leeg te aanvaarden'},
  volume       = {127},
  year         = {2017},
}