Advanced search
1 file | 1.47 MB

Historische wegen en hun erfgoedwaarde: cultuurhistorische typologie en waardestellend kader toegepast op de casus Hoogstraten

Author
Organization
Abstract
Historisch wegenonderzoek en wegenerfgoed kregen in Vlaanderen nog niet de belangstelling die ze verdienen. Er bestond geen kader om historische wegen typologisch te onderscheiden of een methodologie om de erfgoedwaarde van wegen te bepalen. Dit artikel reikt werkinstrumenten aan om die lacunes in te vullen. Ze worden tevens afgetoetst aan het historisch wegennet in Hoogstraten, een gemeente in de Noorderkempen met een gediversifieerd wegenpatroon. Eerst en vooral wordt stilgestaan bij de karakteristieken van historische wegen, de transformatieprocessen die ze doormaken en de landschappelijke en maatschappelijke context waarin ze zijn ontstaan en geëvolueerd. Deze factoren zijn immers van groot belang bij historisch wegenonderzoek en bij de waardering van wegenerfgoed. Ze vormen dan ook de leidraad bij de behandeling van de wegengeschiedenis van Hoogstraten. Om de erfgoedwaarde van de wegen te kunnen bepalen, is het noodzakelijk om de historische wegen uit de volledige wegenvoorraad te distilleren en ze te typeren. Op basis van een kaartanalyse wordt de tijdsdiepte van wegen bepaald; de typering gebeurt op basis van de cultuurhistorische typologie van historische wegen, die in het kader van dit onderzoek werd opgesteld. Deze typologie bestaat uit een hiërarchisch opgebouwde thesaurus van 162 historische wegtypes waarvan relicten aanwezig zijn binnen het Vlaamse Gewest. Voor elk wegtype is een unieke definitie opgesteld op basis van eigenschappen als de morfologie (vorm en uitzicht), de ligging in het landschap, het gebruik en de functie, het ontstaansmoment, de evolutie en het historisch belang van de weg. De thesaurus wordt toegepast op 112 Hoogstraatse wegen: er is nagegaan op welke historische kaarten ze worden vermeld, wat hun actuele situatie is en hoe ze cultuurhistorisch getypeerd kunnen worden. In het laatste deel van het artikel worden een set van waarderingscriteria en een referentiekader aangeboden om de erfgoedwaarde van wegen te bepalen. De tijdsdiepte, de historische kenmerken en de verknoping van wegen spelen daarbij een doorslaggevende rol. Het waarderingsschema houdt rekening met vijf groepen erfgoedwaarden: de cultuurhistorische waarde, de esthetische waarde, de natuurwetenschappelijke waarde, de ruimtelijk-structurerende waarde en de sociaal-culturele waarde. Op basis van dit schema is een operationele fiche uitgewerkt, waarin de waarderingscriteria voor concrete wegen kunnen worden afgetoetst. Dat is gebeurd voor de Lindendreef in Hoogstraten, waaraan vijf erfgoedwaarden zijn toegekend.
Keywords
erfgoed, wegennet, landschapskunde

Downloads

  • (...).pdf
    • full text
    • |
    • UGent only
    • |
    • PDF
    • |
    • 1.47 MB

Citation

Please use this url to cite or link to this publication:

Chicago
Van Herck, Hanne, and Bram Vannieuwenhuyze. 2016. “Historische Wegen En Hun Erfgoedwaarde: Cultuurhistorische Typologie En Waardestellend Kader Toegepast Op De Casus Hoogstraten.” M&l. Monumenten En Landschappen 35 (1): 6–23.
APA
Van Herck, H., & Vannieuwenhuyze, B. (2016). Historische wegen en hun erfgoedwaarde: cultuurhistorische typologie en waardestellend kader toegepast op de casus Hoogstraten. M&L. MONUMENTEN EN LANDSCHAPPEN, 35(1), 6–23.
Vancouver
1.
Van Herck H, Vannieuwenhuyze B. Historische wegen en hun erfgoedwaarde: cultuurhistorische typologie en waardestellend kader toegepast op de casus Hoogstraten. M&L. MONUMENTEN EN LANDSCHAPPEN. 2016;35(1):6–23.
MLA
Van Herck, Hanne, and Bram Vannieuwenhuyze. “Historische Wegen En Hun Erfgoedwaarde: Cultuurhistorische Typologie En Waardestellend Kader Toegepast Op De Casus Hoogstraten.” M&L. MONUMENTEN EN LANDSCHAPPEN 35.1 (2016): 6–23. Print.
@article{7246343,
  abstract     = {Historisch wegenonderzoek en wegenerfgoed kregen in Vlaanderen nog niet de belangstelling die ze verdienen. Er bestond geen kader om historische wegen typologisch te onderscheiden of een methodologie om de erfgoedwaarde van wegen te bepalen. Dit artikel reikt werkinstrumenten aan om die lacunes in te vullen. Ze worden tevens afgetoetst aan het historisch wegennet in Hoogstraten, een gemeente in de Noorderkempen met een gediversifieerd wegenpatroon.
Eerst en vooral wordt stilgestaan bij de karakteristieken van historische wegen, de transformatieprocessen die ze doormaken en de landschappelijke en maatschappelijke context waarin ze zijn ontstaan en geëvolueerd. Deze factoren zijn immers van groot belang bij historisch wegenonderzoek en bij de waardering van wegenerfgoed. Ze vormen dan ook de leidraad bij de behandeling van de wegengeschiedenis van Hoogstraten.
Om de erfgoedwaarde van de wegen te kunnen bepalen, is het noodzakelijk om de historische wegen uit de volledige wegenvoorraad te distilleren en ze te typeren. Op basis van een kaartanalyse wordt de tijdsdiepte van wegen bepaald; de typering gebeurt op basis van de cultuurhistorische typologie van historische wegen, die in het kader van dit onderzoek werd opgesteld. Deze typologie bestaat uit een hiërarchisch opgebouwde thesaurus van 162 historische wegtypes waarvan relicten aanwezig zijn binnen het Vlaamse Gewest. Voor elk wegtype is een unieke definitie opgesteld op basis van eigenschappen als de morfologie (vorm en uitzicht), de ligging in het landschap, het gebruik en de functie, het ontstaansmoment, de evolutie en het historisch belang van de weg. De thesaurus wordt toegepast op 112 Hoogstraatse wegen: er is nagegaan op welke historische kaarten ze worden vermeld, wat hun actuele situatie is en hoe ze cultuurhistorisch getypeerd kunnen worden.
In het laatste deel van het artikel worden een set van waarderingscriteria en een referentiekader aangeboden om de erfgoedwaarde van wegen te bepalen. De tijdsdiepte, de historische kenmerken en de verknoping van wegen spelen daarbij een doorslaggevende rol. Het waarderingsschema houdt rekening met vijf groepen erfgoedwaarden: de cultuurhistorische waarde, de esthetische waarde, de natuurwetenschappelijke waarde, de ruimtelijk-structurerende waarde en de sociaal-culturele waarde. Op basis van dit schema is een operationele fiche uitgewerkt, waarin de waarderingscriteria voor concrete wegen kunnen worden afgetoetst. Dat is gebeurd voor de Lindendreef in Hoogstraten, waaraan vijf erfgoedwaarden zijn toegekend.},
  author       = {Van Herck, Hanne and Vannieuwenhuyze, Bram},
  issn         = {0770-4984},
  journal      = {M&L. MONUMENTEN EN LANDSCHAPPEN},
  keywords     = {erfgoed,wegennet,landschapskunde},
  language     = {dut},
  number       = {1},
  pages        = {6--23},
  title        = {Historische wegen en hun erfgoedwaarde: cultuurhistorische typologie en waardestellend kader toegepast op de casus Hoogstraten},
  volume       = {35},
  year         = {2016},
}