Ghent University Academic Bibliography

Advanced

Report on the theoretical framework and empirical toolkit for analysing literacy case-studies

Joachim Vlieghe, Kris Rutten UGent and Ronald Soetaert UGent (2013) EMSOC Literacy-reports. p.1-53
abstract
In this report, we present a theoretical framework for the analysis and assessment of literacy practices and (socio)cultural participation (see section 1). In addition to this theoretical framework, we also present and evaluate a set of methodological tools. In order to evaluate this toolkit, C&E discusses the application of these methods for data collection and analysis, as well as their theoretical grounding (see section 2). Based on a case study of the developers’ discourse on social media platforms, we present part of the outcome generated with the methodological tools (see section 3). In the closing section of this report, we provide an overview of the affordances and limitations of the toolkit and briefly discuss how these issues will be addressed in the case studies that are now in progress. (see section 4).
Please use this url to cite or link to this publication:
author
organization
year
type
misc (report)
publication status
published
subject
keyword
social media, digital media, literacy, literature, methodology, cultural participation
in
EMSOC Literacy-reports
pages
53 pages
publisher
User Empowerment in a Social Media Culture
place of publication
Ghent, Belgium
project
User Empowerment in a Social Media Culture
language
English
UGent publication?
yes
classification
V
additional info
Extended dutch summary: In haar onderzoek richt de onderzoeksgroep Cultuur & Educatie zich op de ontwikkeling en verandering van culturele geletterdheid binnen sociale media omgevingen. Het onderzoek bouwt voort op de theorie van meervoudige geletterdheid en de vaststelling dat elke verandering op technologisch vlak een verandering op het vlak van geletterdheid heeft teweeg gebracht. Deze veranderingen hebben in belangrijke mate te maken hebben met taal. Uit sociaalpsychologisch en de sociolinguïstisch onderzoek blijkt dat het begrip geletterdheid verwijst naar een reeks van historisch en sociaal gesitueerde talige constructies. Deze constructie geven uitdrukking aan sociaal aanvaarde patronen van spreken en handelen. Socioculturele instituties zoals scholen spelen een belangrijke rol bij het formuleren en operationaliseren van maatschappelijke afspraken en verwachtingen ten aanzien van mediagebruik en sociale en culturele participatie. Zij worden in deze taak bijgestaan door onderzoeksinstellingen. Die taak wordt echter steeds moeilijker door de toename van het aantal technologische ontwikkelingen en de snelheid waarmee deze elkaar opvolgen. Er is daarom nood aan een flexibel en dynamisch onderzoekmodel. In dit rapport presenteren en evalueren Joachim Vlieghe, Kris Rutten en Ronald Soetaert een theoretische en methodologisch kader dat aan deze vereiste beantwoordt. Het voorgestelde model brengt verschillende onderzoekstradities samen waaronder actie onderzoek, etnografische geletterdheidsonderzoek en retorische analyse van geletterdheidspraktijken. De literatuur met betrekking tot actie onderzoek benadruk het belang van een nauwe samenwerking tussen onderzoekers en belanghebbenden uit het culturele veld. Dergelijke samenwerking heeft twee belangrijke voordelen. Enerzijds ondersteunt ze de ontwikkeling van een veelzijdig en empirisch onderbouwd perspectief op technologische veranderingen en hun invloed op socioculturele participatie. Anderzijds zorgt ze er ook voor dat de inzichten en de ontwikkelde kennis onmiddellijk kunnen terugvloeien naar de belanghebbenden. Een onderzoekstraditie die eveneens focust op samenwerking tussen onderzoekers en belanghebbenden is het etnografische geletterdheidsonderzoek. Etnografisch onderzoek tracht voornamelijk de verscheidenheid en complexiteit van socioculturele groepen en geletterdheidspraktijken in kaart te brengen. Dit gebeurt aan de hand van participerende observatie, interviews en de studie van culturele artefacten. Zowel tijdens het verzamelen van de gegevens als bij het analyseren ervan is direct en veelvuldig contact met de belanghebbenden (of ook: informaten) bijzonder belangrijk. Retorische analyse van het verzamelde materiaal laat op haar beurt toe om de verschillende motieven voor handelen in kaart te brengen. De dramatische pentade biedt een kader aan voor de retorische studie van betekenisgeving. Door middel van pentadische analyse kan namelijk onderzocht worden hoe mensen een gegeven situatie en hun eigen handelingsmogelijkheden inschatten. Aan de hand van vijf vragen worden de beschrijvingen van situaties en handelingsmogelijkheden structureel geanalyseerd: Welke handeling wordt er gesteld? Wie stelt de handeling? Hoe wordt de handeling gesteld? Waarom wordt de handeling gesteld? Waar en wanneer wordt de handeling gesteld? Elke vraag representeert een element van de pentade, respectievelijk: act, agent, agency, purpose en scene. Deze elementen komen telkens voor in verschillende combinaties, waarbij één element echter vaker zal voorkomen dan de andere. Pentadische analyse tracht in de beschrijvingen van iedere belanghebbende dit dominante element te identificeren. Op deze manier kunnen verschillen en gelijkenissen in de betekenisgeving van belangengroepen worden blootgelegd. De evaluatie van het voorgestelde theoretisch en methodogologisch kader gebeurt op basis van een toepassing op een gevalstudie. De gevalsstudie is gericht op de verkenning van sociale media omgevingen voor cultuurparticipatie. Binnen geletterdheidsonderzoek neemt de aandacht en interesse voor dergelijke omgevingen sterk toe. Deze omgevingen worden vaak omschreven als plaatsen waar mensen met een gedeelde passie of interesse verzamelen, samenwerken en leren. De mogelijkheid om deel te nemen aan cultuur zonder beperkingen of verplichtingen staat daarbij centraal (zie ook: Vlieghe, Rutten & Soetaert 2011). De diversiteit aan mogelijkheden om deel te nemen aan cultuur via sociale media is evenwel bijzonder omvangrijk. Voor de gevalstudie werd daarom gekozen voor sociale media omgevingen gericht op de deelname aan literaire cultuur. Deze keuze berust op de vaststelling dat er een interessante historische relatie bestaat tussen literatuur, geletterdheid en educatie. Bovendien blijven boeken en literatuur een belangrijke rol spelen in onderwijs, ondanks de toenemende aandacht voor het omgaan met verscheidene representatie vormen (Soetaert, 2006). Uit de resultaten van de uitgevoerde gevalstudie blijkt dat aan dat het voorgestelde theoretisch en methodologisch kader geschikt is voor bestuderen van geletterdheidspraktijken met betrekking tot cultuurparticipatie. De resultaten tonen aan dat het ontwikkelde kader zowel ondersteuning biedt bij exploratief onderzoek als bij de empirische validering van theoretisch onderzoek. Naast een reeks voordelen brengt de uitgevoerde toepassing ook een enkele aandachtspunten aan het licht. Een eerste aandachtspunt heeft betrekking op de mogelijkheden voor geautomatiseerde dataverzameling en het resulterende verlies van contact met de deelnemers van het onderzoek. Een gebrekkig communicatie met de deelnemers heeft immers gevolgen op vlak van deontologie en validiteit. Onderzoekers kunnen communicatie tot stand brengen door zichzelf nadrukkelijker kenbaar te maken en hun resultaten open te stellen voor betrokkenen, ook tijdens het onderzoeksproces. Een tweede aandachtspunt betreft de omvang van de verzamelde gegevens en de complexiteit van de analysetechniek. Het toepassen van fijnmazige analyse technieken op omvangrijke datasets bemoeilijkt namelijk het beheer en de snelle verwerking van de verzamelde gegevens. Dit probleem kan aangepakt worden door aanpassingen te maken in de steekproefgrootte en het analyseniveau.
copyright statement
I have retained and own the full copyright for this publication
id
4375006
handle
http://hdl.handle.net/1854/LU-4375006
alternative location
http://emsoc.be/wp-content/uploads/2013/09/D2.2.2.-Report-on-the-theoretical-frame-and-empirical-tool-for-analysing-the-case-studies-final1.pdf
date created
2014-04-29 13:27:24
date last changed
2017-01-02 09:57:19
@misc{4375006,
  abstract     = {In this report, we present a theoretical framework for the analysis and assessment of literacy practices and (socio)cultural participation (see section 1). In addition to this theoretical framework, we also present and evaluate a set of methodological tools. In order to evaluate this toolkit, C\&E discusses the application of these methods for data collection and analysis, as well as their theoretical grounding (see section 2). Based on a case study of the developers{\textquoteright} discourse on social media platforms, we present part of the outcome generated with the methodological tools (see section 3). In the closing section of this report, we provide an overview of the affordances and limitations of the toolkit and briefly discuss how these issues will be addressed in the case studies that are now in progress. (see section 4).},
  author       = {Vlieghe, Joachim and Rutten, Kris and Soetaert, Ronald},
  keyword      = {social media,digital media,literacy,literature,methodology,cultural participation},
  language     = {eng},
  pages        = {1--53},
  publisher    = {User Empowerment in a Social Media Culture},
  series       = {EMSOC Literacy-reports},
  title        = {Report on the theoretical framework and empirical toolkit for analysing literacy case-studies},
  url          = {http://emsoc.be/wp-content/uploads/2013/09/D2.2.2.-Report-on-the-theoretical-frame-and-empirical-tool-for-analysing-the-case-studies-final1.pdf},
  year         = {2013},
}

Chicago
Vlieghe, Joachim, Kris Rutten, and Ronald Soetaert. 2013. “Report on the Theoretical Framework and Empirical Toolkit for Analysing Literacy Case-studies.” EMSOC Literacy-reports. Ghent, Belgium: User Empowerment in a Social Media Culture.
APA
Vlieghe, J., Rutten, K., & Soetaert, R. (2013). Report on the theoretical framework and empirical toolkit for analysing literacy case-studies. EMSOC Literacy-reports. Ghent, Belgium: User Empowerment in a Social Media Culture.
Vancouver
1.
Vlieghe J, Rutten K, Soetaert R. Report on the theoretical framework and empirical toolkit for analysing literacy case-studies. EMSOC Literacy-reports. Ghent, Belgium: User Empowerment in a Social Media Culture; 2013. p. 1–53.
MLA
Vlieghe, Joachim, Kris Rutten, and Ronald Soetaert. “Report on the Theoretical Framework and Empirical Toolkit for Analysing Literacy Case-studies.” EMSOC Literacy-reports 2013 : 1–53. Print.