Advanced search

Impact van gemechaniseerde houtoogst op Vlaamse bosbodems

Evy Ampoorter (UGent) , Kris Verheyen (UGent) and Martin Hermy (UGent)
Author
Organization
Abstract
Bij een bosexploitatie worden, onder meer ter verhoging van het rendement, vaak gespecialiseerde machines gebruikt om bomen te vellen (harvester) of weg te voeren (skidder, forwarder). Aangezien deze machines in volgeladen toestand gemakkelijk 25 à 30 ton kunnen wegen, kan het gebruik een zware impact op de bodemstructuur (porositeit, hydraulische eigenschappen,…) en de bijhorende biotiek met zich meebrengen. Verschillende internationale onderzoeken hebben deze impact en de invloed van specifieke factoren op de schadegraad gekwantificeerd. Aan de hand van deze meta-analyse worden de resultaten gekoppeld zodoende meer algemene conclusies te kunnen formuleren. Een zoektocht in de literatuur naar studies die de impact van gemechaniseerde houtoogst op de bosbodem behandelen, leverde 11 artikels op die de noodzakelijke informatie bevatten wat betreft de bulkdensiteit. De dataverwerking gebeurde in overeenstemming met Hedges et al. (1999), gebruik makend van de response ratio. Behalve het evalueren van de verschillen in impact tussen de verschillende textuurgroepen (zand, leem, klei) of diepte-intervallen (0-10cm, 10-20cm, 20-30cm), wordt ook de relatie bestudeerd tussen de response ratio enerzijds en de bulkdensiteit voor berijden, het machinegewicht en het aantal passages van de machine anderzijds. Deze meta-analyse toont aan dat, hoewel wordt aangenomen dat verdichting meest frequent voorkomt op kleiige en lemige bodems, zandbodems ook gevoelig zijn voor dit proces. De response ratio’s voor lemige bodems zijn heel laag tot zelfs negatief, wat erop wijst dat verdichting zo goed als ontbreekt en dat de bodem in sommige gevallen zelfs losser wordt na berijden. De impact is maximaal aan het oppervlak en daalt in functie van de diepte. Voor zandige en kleiige bodems blijkt dat de bulkdensiteit voor berijden een grote invloed heeft op de response ratio en dus de schadegraad. Bodems met een hoge initiële bulkdensiteit hebben een grote sterkte en draagkracht, die beschermen tegen verdere verdichting. Een extra passage kan in dit geval zorgen voor het eerder (beperkt) loswoelen van de bodem door de wringende krachten vanwege de wielen. Het aantal passages van de machine heeft ook een belangrijke invloed op de schade die wordt toegebracht aan lemige bosbodems. Hoe groter het aantal passages, hoe groter de response ratio en dus ook de absolute bulkdensiteitsstijging. Uit voorgaand onderzoek blijkt bovendien dat de relatie tussen de respons en het aantal passages logaritmisch verloopt. Dit betekent dat, als de intensiteit van het machineverkeer verhoogt, de extra toename in bulkdensiteit (en response ratio) per extra passage afneemt en de absolute bulkdensiteitswaarde stabiliseert. Voor zandige en kleiige bodems kon geen significante relatie met het aantal passages worden vastgesteld. De correlatie tussen de response ratio en het machinegewicht (per band) toonde tot slot voor elk van de 3 textuurgroepen aan dat de impact significant toeneemt als het machinegewicht stijgt, als gevolg van de toegenomen bodemcontactdruk.

Citation

Please use this url to cite or link to this publication:

Chicago
Ampoorter, Evy, Kris Verheyen, and Martin Hermy. 2009. “Impact Van Gemechaniseerde Houtoogst Op Vlaamse Bosbodems.” In Starters in Het Bosonderzoek, Abstracts.
APA
Ampoorter, E., Verheyen, K., & Hermy, M. (2009). Impact van gemechaniseerde houtoogst op Vlaamse bosbodems. Starters in het Bosonderzoek, Abstracts. Presented at the Starters in het Bosonderzoek.
Vancouver
1.
Ampoorter E, Verheyen K, Hermy M. Impact van gemechaniseerde houtoogst op Vlaamse bosbodems. Starters in het Bosonderzoek, Abstracts. 2009.
MLA
Ampoorter, Evy, Kris Verheyen, and Martin Hermy. “Impact Van Gemechaniseerde Houtoogst Op Vlaamse Bosbodems.” Starters in Het Bosonderzoek, Abstracts. 2009. Print.
@inproceedings{4207650,
  abstract     = {Bij een bosexploitatie worden, onder meer ter verhoging van het rendement, vaak gespecialiseerde machines gebruikt om bomen te vellen (harvester) of weg te voeren (skidder, forwarder). Aangezien deze machines in volgeladen toestand gemakkelijk 25 {\`a} 30 ton kunnen wegen, kan het gebruik een zware impact op de bodemstructuur (porositeit, hydraulische eigenschappen,{\textellipsis}) en de bijhorende biotiek met zich meebrengen. Verschillende internationale onderzoeken hebben deze impact en de invloed van specifieke factoren op de schadegraad gekwantificeerd. Aan de hand van deze meta-analyse worden de resultaten gekoppeld zodoende meer algemene conclusies te kunnen formuleren. 
Een zoektocht in de literatuur naar studies die de impact van gemechaniseerde houtoogst op de bosbodem behandelen, leverde 11 artikels op die de noodzakelijke informatie bevatten wat betreft de bulkdensiteit. De dataverwerking gebeurde in overeenstemming met Hedges et al. (1999), gebruik makend van de response ratio. Behalve het evalueren van de verschillen in impact tussen de verschillende textuurgroepen (zand, leem, klei) of diepte-intervallen (0-10cm, 10-20cm, 20-30cm), wordt ook de relatie bestudeerd tussen de response ratio enerzijds en de bulkdensiteit voor berijden, het machinegewicht en het aantal passages van de machine anderzijds.
Deze meta-analyse toont aan dat, hoewel wordt aangenomen dat verdichting meest frequent voorkomt op kleiige en lemige bodems, zandbodems ook gevoelig zijn voor dit proces. De response ratio{\textquoteright}s voor lemige bodems zijn heel laag tot zelfs negatief, wat erop wijst dat verdichting zo goed als ontbreekt en dat de bodem in sommige gevallen zelfs losser wordt na berijden. De impact is maximaal aan het oppervlak en daalt in functie van de diepte. Voor zandige en kleiige bodems blijkt dat de bulkdensiteit voor berijden een grote invloed heeft op de response ratio en dus de schadegraad. Bodems met een hoge initi{\"e}le bulkdensiteit hebben een grote sterkte en draagkracht, die beschermen tegen verdere verdichting. Een extra passage kan in dit geval zorgen voor het eerder (beperkt) loswoelen van de bodem door de wringende krachten vanwege de wielen. Het aantal passages van de machine heeft ook een belangrijke invloed op de schade die wordt toegebracht aan lemige bosbodems. Hoe groter het aantal passages, hoe groter de response ratio en dus ook de absolute bulkdensiteitsstijging. Uit voorgaand onderzoek blijkt bovendien dat de relatie tussen de respons en het aantal passages logaritmisch verloopt. Dit betekent dat, als de intensiteit van het machineverkeer verhoogt, de extra toename in bulkdensiteit (en response ratio) per extra passage afneemt en de absolute bulkdensiteitswaarde stabiliseert. Voor zandige en kleiige bodems kon geen significante relatie met het aantal passages worden vastgesteld. De correlatie tussen de response ratio en het machinegewicht (per band) toonde tot slot voor elk van de 3 textuurgroepen aan dat de impact significant toeneemt als het machinegewicht stijgt, als gevolg van de toegenomen bodemcontactdruk.},
  author       = {Ampoorter, Evy and Verheyen, Kris and Hermy, Martin},
  booktitle    = {Starters in het Bosonderzoek, Abstracts},
  language     = {eng},
  location     = {Brussel},
  title        = {Impact van gemechaniseerde houtoogst op Vlaamse bosbodems},
  year         = {2009},
}