Advanced search

Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650)

(2009)
Author
Organization
Project
Theatre Society
Abstract
Nauw met elkaar verbonden, maakten theater en retorica vanaf de vijftiende eeuw in de Latijnse geleerdencultuur en de volkstalige wereld van het verstedelijkte Europa een renaissance door. Op basis van onderzoek naar ideeën, (literaire) praktijken en leden laat Lustige geesten zien dat de rederijkerskamers de Nederlandse variant waren van een vroegmoderne cultuur van publieke welsprekendheid, met het theater als quintessens. Rederijkers (rhetoriziens) drukten de intellectuele en maatschappelijke missies van hun kamers uit in het kernbegrip retorica (rhetorique) dat zowel verwees naar (utopische) idealen van burgerlijkheid als naar het toepassen van kennis (conste) in een geëngageerde cultuur. De noordelijke Nederlanden (vooral Holland en Zeeland) vormden met de zuidelijke (vooral Vlaanderen en Brabant) één rederijkerswereld van overlappende netwerken waarin via een actieve lees-, gespreks- en discussiecultuur internationale culturele trends lokaal en regionaal verwerkt werden. De middelen van publieke welsprekendheid (het schrijven en opvoeren van toneelspel, lied, gedicht) waren (intern) bedoeld om (in een ludieke en competitieve sfeer) de geest van jonge mannen uit gegoede families en middengroepen te vormen. Door de organisatie (extern) van opvoering in de lokale feestcultuur en op interlokale rederijkersfestivals functioneerden kamers als publicatiecentra voor hun beste schrijvers en performers. De rederijkers droegen zo bij aan de opkomst van een volkstalige geleerdencultuur en namen deel aan het publieke debat. Lustige geesten laat zo zien op welke manieren de sociale, institutionele en culturele elementen van de rederijkerscultuur de maatschappelijke invloed van de rederijkers bepaalden en hun bijdrage aan de opkomst van de (noordelijke) Nederlanden als Europees cultureel centrum.
Keywords
kenniscultuur, vroegmoderne Nederlanden, Rederijkers

Citation

Please use this url to cite or link to this publication:

Chicago
van Dixhoorn, Arjan. 2009. Lustige Geesten. Rederijkers in De Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University.
APA
van Dixhoorn, Arjan. (2009). Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University.
Vancouver
1.
van Dixhoorn A. Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University; 2009.
MLA
van Dixhoorn, Arjan. Lustige Geesten. Rederijkers in De Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University, 2009. Print.
@book{1172606,
  abstract     = {Nauw met elkaar verbonden, maakten theater en retorica vanaf de vijftiende eeuw in de Latijnse geleerdencultuur en de volkstalige wereld van het verstedelijkte Europa een renaissance door.
Op basis van onderzoek naar idee{\"e}n, (literaire) praktijken en leden laat Lustige geesten zien dat de rederijkerskamers de Nederlandse variant waren van een vroegmoderne cultuur van publieke welsprekendheid, met het theater als quintessens. Rederijkers (rhetoriziens) drukten de intellectuele en maatschappelijke missies van hun kamers uit in het kernbegrip retorica (rhetorique) dat zowel verwees naar (utopische) idealen van burgerlijkheid als naar het toepassen van kennis (conste) in een ge{\"e}ngageerde cultuur. De noordelijke Nederlanden (vooral Holland en Zeeland) vormden met de zuidelijke (vooral Vlaanderen en Brabant) {\'e}{\'e}n rederijkerswereld van overlappende netwerken waarin via een actieve lees-, gespreks- en discussiecultuur internationale culturele trends lokaal en regionaal verwerkt werden. De middelen van publieke welsprekendheid (het schrijven en opvoeren van toneelspel, lied, gedicht) waren (intern) bedoeld om (in een ludieke en competitieve sfeer) de geest van jonge mannen uit gegoede families en middengroepen te vormen. Door de organisatie (extern) van opvoering in de lokale feestcultuur en op interlokale rederijkersfestivals functioneerden kamers als publicatiecentra voor hun beste schrijvers en performers. De rederijkers droegen zo bij aan de opkomst van een volkstalige geleerdencultuur en namen deel aan het publieke debat. Lustige geesten laat zo zien op welke manieren de sociale, institutionele en culturele elementen van de rederijkerscultuur de maatschappelijke invloed van de rederijkers bepaalden en hun bijdrage aan de opkomst van de (noordelijke) Nederlanden als Europees cultureel centrum.},
  author       = {van Dixhoorn, Arjan},
  isbn         = {978 90 8964 104 5},
  keyword      = {kenniscultuur,vroegmoderne Nederlanden,Rederijkers},
  language     = {dut},
  pages        = {448},
  publisher    = {Amsterdam University},
  title        = {Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650)},
  year         = {2009},
}