Ghent University Academic Bibliography

Advanced

Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650)

Arjan van Dixhoorn (2009)
abstract
Nauw met elkaar verbonden, maakten theater en retorica vanaf de vijftiende eeuw in de Latijnse geleerdencultuur en de volkstalige wereld van het verstedelijkte Europa een renaissance door. Op basis van onderzoek naar ideeën, (literaire) praktijken en leden laat Lustige geesten zien dat de rederijkerskamers de Nederlandse variant waren van een vroegmoderne cultuur van publieke welsprekendheid, met het theater als quintessens. Rederijkers (rhetoriziens) drukten de intellectuele en maatschappelijke missies van hun kamers uit in het kernbegrip retorica (rhetorique) dat zowel verwees naar (utopische) idealen van burgerlijkheid als naar het toepassen van kennis (conste) in een geëngageerde cultuur. De noordelijke Nederlanden (vooral Holland en Zeeland) vormden met de zuidelijke (vooral Vlaanderen en Brabant) één rederijkerswereld van overlappende netwerken waarin via een actieve lees-, gespreks- en discussiecultuur internationale culturele trends lokaal en regionaal verwerkt werden. De middelen van publieke welsprekendheid (het schrijven en opvoeren van toneelspel, lied, gedicht) waren (intern) bedoeld om (in een ludieke en competitieve sfeer) de geest van jonge mannen uit gegoede families en middengroepen te vormen. Door de organisatie (extern) van opvoering in de lokale feestcultuur en op interlokale rederijkersfestivals functioneerden kamers als publicatiecentra voor hun beste schrijvers en performers. De rederijkers droegen zo bij aan de opkomst van een volkstalige geleerdencultuur en namen deel aan het publieke debat. Lustige geesten laat zo zien op welke manieren de sociale, institutionele en culturele elementen van de rederijkerscultuur de maatschappelijke invloed van de rederijkers bepaalden en hun bijdrage aan de opkomst van de (noordelijke) Nederlanden als Europees cultureel centrum.
Please use this url to cite or link to this publication:
author
organization
year
type
book
publication status
published
subject
keyword
kenniscultuur, vroegmoderne Nederlanden, Rederijkers
pages
448 pages
publisher
Amsterdam University
place of publication
Amsterdam, Nederland
ISBN
978 90 8964 104 5
project
Theatre Society
language
Dutch
UGent publication?
yes
classification
B1
additional info
Lustige geesten wordt op unieke wijze aangevuld met de site www.lustigegeesten.nl. Deze site presenteert een proposografie van rederijkers — een database met biografietjes van alle bekende leden van de rederijkerskamers van Haarlem (1502-1650), Middelburg (1494-1650) en Den Haag (1494) — en een deel van de bestanden waarop de prosopografie en de analyses uit Lustige Geesten gebaseerd zijn.
id
1172606
handle
http://hdl.handle.net/1854/LU-1172606
date created
2011-02-26 15:41:32
date last changed
2017-01-02 09:55:11
@book{1172606,
  abstract     = {Nauw met elkaar verbonden, maakten theater en retorica vanaf de vijftiende eeuw in de Latijnse geleerdencultuur en de volkstalige wereld van het verstedelijkte Europa een renaissance door.
Op basis van onderzoek naar idee{\"e}n, (literaire) praktijken en leden laat Lustige geesten zien dat de rederijkerskamers de Nederlandse variant waren van een vroegmoderne cultuur van publieke welsprekendheid, met het theater als quintessens. Rederijkers (rhetoriziens) drukten de intellectuele en maatschappelijke missies van hun kamers uit in het kernbegrip retorica (rhetorique) dat zowel verwees naar (utopische) idealen van burgerlijkheid als naar het toepassen van kennis (conste) in een ge{\"e}ngageerde cultuur. De noordelijke Nederlanden (vooral Holland en Zeeland) vormden met de zuidelijke (vooral Vlaanderen en Brabant) {\'e}{\'e}n rederijkerswereld van overlappende netwerken waarin via een actieve lees-, gespreks- en discussiecultuur internationale culturele trends lokaal en regionaal verwerkt werden. De middelen van publieke welsprekendheid (het schrijven en opvoeren van toneelspel, lied, gedicht) waren (intern) bedoeld om (in een ludieke en competitieve sfeer) de geest van jonge mannen uit gegoede families en middengroepen te vormen. Door de organisatie (extern) van opvoering in de lokale feestcultuur en op interlokale rederijkersfestivals functioneerden kamers als publicatiecentra voor hun beste schrijvers en performers. De rederijkers droegen zo bij aan de opkomst van een volkstalige geleerdencultuur en namen deel aan het publieke debat. Lustige geesten laat zo zien op welke manieren de sociale, institutionele en culturele elementen van de rederijkerscultuur de maatschappelijke invloed van de rederijkers bepaalden en hun bijdrage aan de opkomst van de (noordelijke) Nederlanden als Europees cultureel centrum.},
  author       = {van Dixhoorn, Arjan},
  isbn         = {978 90 8964 104 5},
  keyword      = {kenniscultuur,vroegmoderne Nederlanden,Rederijkers},
  language     = {dut},
  pages        = {448},
  publisher    = {Amsterdam University},
  title        = {Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650)},
  year         = {2009},
}

Chicago
van Dixhoorn, Arjan. 2009. Lustige Geesten. Rederijkers in De Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University.
APA
van Dixhoorn, Arjan. (2009). Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University.
Vancouver
1.
van Dixhoorn A. Lustige geesten. Rederijkers in de Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University; 2009.
MLA
van Dixhoorn, Arjan. Lustige Geesten. Rederijkers in De Noordelijke Nederlanden (1480-1650). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University, 2009. Print.