@phdthesis{01JH07H9JG58NTYZPX8YMAACAB,
  abstract     = {{‘Populaire politieke liederen’ zijn al dan niet verhalende liederen met een politieke inhoud, die toegankelijk waren voor de non-elite. Deze term vervangt de onduidelijke en anachronistische benaming ‘historieliederen’ uit oudere, letterkundige gevalsstudies. Het bronnencorpus van dit onderzoek behelst alle Middelnederlandse liederen vanaf het oudste overgeleverde Middelnederlandse lied rond 1300 tot de reformatie in 1560. Populaire liederen bieden een voor deze tijd zeldzaam inzicht in politieke emoties en herinneringspraktijken van de non-elite. Het doel van dit proefschrift is om de functies, zangcontexten, overlevering, verspreiding en thema’s van politieke liederen te verduidelijken in relatie tot politieke ontwikkelingen en tot andere media van politieke communicatie.
Dit proefschrift bestaat uit drie delen en onderzoekt zowel discursieve, vormelijke, muzikale als performatieve aspecten van het politieke lied. Het eerste deel behandelt zangcontexten middels extratekstuele aanknopingspunten, namelijk bronnen waarin liederen werden bewaard en verwijzingen naar politiek zingen in kronieken, gerechtelijke bronnen, schilderijen of andere liederen. Politieke liederen werden vooral gedicht door rondtrekkende liedverkopers, rederijkers, en amateurs. In het tweede deel groepeert een typologie liederen volgens vorm en thema. Dit brengt gelijkenissen aan het licht in functie, politieke boodschap, discours, overlevering en circulatie. Het derde deel is een diepgaandere contextuele analyse van liederen gedurende de opstanden tussen 1477 en 1492. 
Ieder lied blijkt thematisch of intertekstueel verbonden met andere politieke media, van materieel tot mondeling, ceremonieel, visueel, geschreven of gedrukt. Discursieve verbanden verduidelijken de ontstaanscontexten van liederen, waarin zowel ‘top-down’ als ‘bottom-up’ belangen speelden. Men zong over politiek om zich te amuseren, om gebeurtenissen te herdenken, om te opiniëren of om te mobiliseren – zowel subversief als regimegetrouw. 
Subversieve liederen tierden welig tijdens periodes van opstand. Ze vormden een wezenlijk gevaar voor politieke stabiliteit en werden streng bestraft, vooral vlak na opstanden. De bewaarde liedteksten met subversieve inhoud behartigden stedelijke belangen ten opzichte van een repressieve of nalatige vorst. Ze werden bijna uitsluitend overgeleverd in handschriften. Door tweedracht getraumatiseerde stedelingen zworen onvrede liever af met eensgezinde liederen. De kern van zowel de eensgezinde als subversieve stedelijke liedteksten was altijd een relaas over een collectieve herinnering dat politieke waarden duidelijk maakte, een relaas dat reeds bekend was uit andere lokale media en vertellingen.
Andere liederen juichten Bourgondisch-Habsburgse belangen toe door lotgevallen van landsknechten of vorst(inn)en te bezingen. Bourgondisch-Habsburgsgezinde en ook eensgezinde stedelijke liederen werden bijna allemaal overgeleverd in gedrukte bronnen, zoals liedboeken. Dit soort bronnen wijst meestal op commerciële, en soms propagandistische motivaties. Ze dienden tot snelle verspreiding eerder dan tot duurzame bewaring, in tegenstelling tot handschriften. Gedrukte, Bourgondisch-Habsburgsgezinde liederen vertonen verbanden met andere gedrukte bronnen zoals pamfletten, of een prozabiografie over de vorst.
De supraregionale liederen mobiliseerden door expliciete identificaties en emotioneel taalgebruik. De stedelijke liederen hadden een lange levensduur en waren stevig verankerd in het lokale geheugen. De politieke kracht van een herkenbaar melodietje waarmee men unisono stad of vorst loofde of bekritiseerde kan moeilijk overschat worden. Alle politieke actoren trachtten de politieke kracht van liederen te benutten en/of te onderdrukken. Zo vormen liederen een buitengewone bron voor de beleving van politiek en van het verleden.}},
  author       = {{Nuyts, Linde}},
  keywords     = {{political song,political communication,low countries,popular culture,maximilian of austria,charles v,identity,memory,history of emotions}},
  language     = {{dut}},
  pages        = {{XXVI, 603}},
  publisher    = {{Universiteit Gent. Faculteit Letteren en Wijsbegeerte}},
  school       = {{Ghent University}},
  title        = {{Wilt ghi horen een nuwe liet / van datter cortelings is gheschiet : het Middelnederlandse politieke populaire lied vóór de Reformatie (1300-1560)}},
  year         = {{2025}},
}